Firma w Czechach a Polski Ład

Firma w Czechach a Polski Ład

Zapowiedziany przez rząd i szeroko komentowany Polski Ład budzi wiele obaw, szczególnie wśród przedsiębiorców. Nie da się ukryć, że to właśnie osoby prowadzące działalność gospodarczą, uzyskujące miesięczny dochód w wysokości ok. 10 tys. zł lub więcej mogą być grupą, która na planowanych zmianach straci najwięcej.

Wśród proponowanych przedsiębiorcom rozwiązań zdecydowanie największą popularnością cieszy się hasło: „firma w Czechach”. Czy rzeczywiście przeniesienie biznesu do kraju naszych południowych sąsiadów może okazać się atrakcyjną receptą na Polski Ład?

Na początku warto rozprawić się z pokutującym i stereotypowym poglądem: „wystarczy przenieść firmę do Czech by przestać płacić podatki w Polsce„. Na takim stereotypie opierają też niejednokrotnie swoją działalność firmy oferujące usługi utworzenia firmy w Czechach, czy w innych państwach.

Swoboda świadczenia usług i prowadzenia działalności gospodarczej gwarantowana traktatami unijnymi pozwala wprawdzie na bezproblemowe założenie działalności gospodarczej w innym państwie Unii, ale w kwestiach podatkowych należy brać pod uwagę przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Podatki płacisz tam gdzie mieszkasz

Jeżeli przedsiębiorca ma miejsce zamieszkania w Polsce to z reguły czeska działalność będzie wywoływała również skutki podatkowe w Polsce.

Przykład
Pan Jan mieszka i prowadzi działalność gospodarczą w Polsce. Świadczy usługi informatyczne dla polskich klientów. Znajomy zaproponował mu ostatnio „przeniesienie” firmy do Czech, bo jego zdaniem w ten sposób będzie mógł płacić niższe podatki i składki ubezpieczeniowe.

Formalne zarejestrowanie firmy przez Pana Jana w Czechach niczego nie zmieni jeżeli chodzi o jego obowiązki podatkowe. Posiadając w dalszym ciągu miejsce zamieszkania w Polsce i świadcząc usługi dla polskich klientów Pan Jan nadal będzie w Polsce podlegał opodatkowaniu od dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej.
Nie ma bowiem znaczenia gdzie osoba fizyczna zarejestrowała firmę, znaczenie ma przede wszystkim to gdzie ma ona miejsce zamieszkania.

Zgodnie z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania dochody z działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu w państwie siedziby, chyba że działalność jest prowadzona w drugim państwie poprzez położony tam zakład.

Chyba, że masz zagraniczny zakład

W przypadku działalności prowadzonej przez osobę fizyczną siedzibą firmy jest miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. Jeżeli przedsiębiorca mieszka w Polsce (bo tu koncentruje się jego „ośrodek interesów życiowych”) to dochody będą podlegały opodatkowaniu w Polsce. Dochody takie mogłyby podlegać opodatkowaniu w Czechach jeśli działalność byłaby tam prowadzona przez zakład. Zakładem jest stała placówka, przez którą całkowicie albo częściowo prowadzona jest działalność gospodarcza przedsiębiorstwa.
Określenie „zakład” obejmuje w szczególności: siedzibę zarządu, filię, biuro, zakład fabryczny, warsztat, kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu, kamieniołom albo każde inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych.
Plac budowy, prace budowlane lub instalacyjne stanowią zakład tylko wtedy, jeżeli trwają dłużej niż dwanaście miesięcy.

Zauważmy więc, że zakładem nie będzie „wirtualne biuro” a miejsce faktycznego prowadzenia działalności (biuro, miejsce sprzedaży). Jeżeli przedsiębiorca działa w Polsce, tutaj znajdują się jego wszyscy klienci to trudno wyobrazić sobie faktyczne prowadzenie działalności z czeskiej placówki.

Zakładem może być spółka osobowa

Korzyści podatkowe mogłoby przynieść prowadzenie przez polskiego rezydenta działalności w Czechach w ramach spółki osobowej. Chociaż Konwencja OECD nie wskazuje, czy na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania udział w zagranicznej spółce osobowej może być traktowany jak zagraniczny zakład wspólnika, taki pogląd przedstawiają organy podatkowe oraz podatnicy. Potwierdza to również doktryna prawa podatkowego: „Jeżeli – zgodnie z prawem wewnętrznym – spółka osobowa jest transparentna, a więc dochody nie są opodatkowane na poziomie spółki, a wyłącznie na poziomie wspólników, udział wspólnika w przedsiębiorstwie spółki jest uważany za przedsiębiorstwo wspólnika w znaczeniu art. 7 MK OECD” (Klaus Vogel on Double Taxation Conventions. A Commentary to the OECD-, UN- and US- Model Conventions for the Avoidance of Double Taxation on Income and Capital, The Hague – London -Boston 1997, s. 408 i nast. oraz s. 287).
Uznanie, że uczestnictwo w spółce osobowej powoduje powstanie zakładu w państwie jej siedziby prowadzi do zakwalifikowania dochodu z udziału w tej spółce jako zysków przedsiębiorstw, zgodnie z art. 7 polsko – czeskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Wobec powyższego, osoba fizyczna, która jest wspólnikiem w zagranicznej spółce osobowej, osiąga z niej dochody kwalifikowane jako zyski przedsiębiorstw, zgodnie z art. 7 umowy. Dochody te podlegają opodatkowaniu w kraju, w którym spółka osobowa jest zarejestrowana. W odniesieniu do tych dochodów zatem Polska stosuje metodę unikania podwójnego opodatkowania określoną umowie. W polsko – czeskiej umowie jest to metoda wyłączenia z progresją, która zwalnia czeski dochód z opodatkowania w Polsce (dochód ten brany jest pod uwagę do ustalenia stopy podatku do polskich dochodów).

A może spółka kapitałowa?

Oczywiście, działalność gospodarcza może być także prowadzona przez spółkę kapitałową. Dochody takiej spółki podlegają opodatkowaniu w państwie siedziby – czyli w Czechach (o ile działalność nie będzie prowadzona przez stała placówkę, znajdującą się np. w Polsce). Zyski spółki mogą więc być opodatkowane w Czechach ale pojawia się kwestia przekazania zysku spółki do wspólnika – i tutaj może nie udać się uniknąć polskiego podatku. Opodatkowaniu w Polsce mogą podlegać dywidendy wypłacane polskiemu rezydentowi czy usługi świadczone na rzecz spółki w ramach umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej.

Proponowanym rozwiązaniem optymalizacyjnym są wynagrodzenia dyrektora. Wynagrodzenie mieszkającego w Polsce dyrektora czeskiej spółki kapitałowej będzie podlegało opodatkowaniu w Czechach. A jednocześnie w Polsce to wynagrodzenie będzie wolne od podatku.

W takim rozwiązaniu należy jednak wziąć pod uwagę ryzyko uznania przez organy podatkowe, że za siedzibę spółki może zostać uznane „miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa”. Jeżeli więc wszyscy członkowie zarządu czeskiej spółki mają miejsce zamieszkania w Polsce i prawdopodobnie w Polsce podejmowane są decyzje dotyczące działalności takiej spółki to może ona zostać uznana za mającą siedzibę w naszym kraju.

Tak więc przedsiębiorca planujący przeniesienie biznesu do Czech zanim zacznie porównywać wysokość podatków w jednym i drugim kraju powinien przeanalizować czy taka przeprowadzka rzeczywiście pozwoli na uniknięcie polskich podatków.

Czy to się w ogóle opłaca?

Jeśli już uda się przeprowadzić z podatkami do Czech to porównanie obowiązujących w obu państwach stawek może okazać się mniej atrakcyjne niż się spodziewaliśmy.

Od 2021 r. w Czechach obowiązują dwie stawki podatku PIT: 15 proc. i 23 proc. dla rocznych dochodów wyższych niż równowartość ok. 301 tys. zł. Dochodu oraz podatku nie pomniejsza się o składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne bądź zdrowotne. Standardowa stawka CIT jest identyczna jak w naszym kraju i wynosi 19 proc. Czechy nie stosują jednak stawek obniżonych (w Polsce wynosi ona 9 proc.).

Biorąc pod uwagę, że w zasadzie jedyną formą prowadzenia działalności, która może skutkować przeniesieniem podatków do Czech jest spółka kapitałowa, w której wspólnik jest dyrektorem to porównanie łącznego obciążenia CIT i PIT w jednym i drugim państwie będzie na podobnym poziomie (zależy to oczywiście od wysokości uzyskiwanych dochodów).

Planując przeprowadzkę z podatkami do Czech, czy innego państwa należy dokładnie przeanalizować korzyści ale też ryzyka, szczególnie wynikające z faktu, że przedsiębiorca z reguły nadal będzie uważany za polskiego rezydenta.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ciołka 12 lok. 421

Warszawa, mazowieckie

Telefon: +48 513 14 11 11

E-mail: makowski@doradca-podatkowy.net.pl